Ц.Болдын блог

Just another WordPress.com weblog

УЛС ТӨРИЙН ШИНЭ ХҮЧНИЙ ОРОН ЗАЙ

Posted by bolod on May 26, 2008

Иргэд улс төрийн нөхцөл байдлыг хэрхэн үнэлж байна. Сүүлийн хоёр жилийн турш хийгдсэн судалгаануудын дүнгээс харахад иргэдийн талаас илүү хувь нь улс төрийн нөхцөл байдлыг хямралтай байна хэмээн дүгнэсээр байна.

Тухайлбал, 2007 оны намар МУИС-ын Социологийн тэнхмээс эрхлэн явуулсан судалгаанд хамрагдагсдын 63,3% нь өнөөгийн улс төрийн нөхцөл байдлыг хямралтай хэмээн дүгнэжээ. 46,3% нь МАХН ба АН хоёрыг бие биенээсээ ялгарахаа больсон гэдэг дүгнэлттэй санал нэгдэж байна. Намуудыг нэг шуудайнд чихэж буруутгах үзэл иргэдийн бараг тул хувийг хамарчээ. Сонгогчдын 45-50% нь ер нь энэ хоёр намаас нүүрээ буруулсан байгаа нь бидний сүүлийн хоёр жилд хийсэн судалгаануудаас болон бусад судалгааны байгууллагуудын хийсэн судалгааны дүнгээс харахад батлагддаг. Янз бүрийн үзүүлэлтээр, янз бүрийн асуултаар, цаг хугацааны хувьд ялгаатайгаар олон талаас нь өөр өөр аргаар судалж үзэхэд 45-50 орчим хувь нь эрх баригч хоёр намыг байнга буруутгасан, тэднээс нүүр буруулсан, итгэл үзүүлэхгүй, муу дүн тавьсан байдал харуулж байна. Нийгмийн сэтгэл зүйд намуудыг үл тоох үзэл хатуу бүрэлдэн тогтжээ.

Өнөөдрийн байдлаар төр засагт өгөх иргэдийн үнэлгээ урьд урьд үеэсээ хамгийн доогуур түвшинд байна. 40-өөс дээш хувь нь ЗГ (42,8%), УИХ (47,2%) –д муу гэсэн дүн тавьж байна. Ийм байдал урьд нь хэзээ ч гарч байгаагүй юм. Энд дахиад л 45-50 орчим хувь нь үл итгэх, үгүйсгэх хувьтай байгааг харж болж байна. Хамгийн гол нь УИХ, ЗГ-ын үйл ажиллагааг сайн гэж үнэлсэн хувь тун ч бага, арван хувьд ч хүрэхгүй байгаа нь маш хангалтгүй үнэлгээ болох юм.

Монголын нийгэмд зарчмын шинжтэй өөрчлөлт хийх хэрэгтэй байна гэж судалгаанд оролцогчдын 63,9% үзэж байна. Дөнгөж 11,4% нь тэгэх шаардлагагүй гэж хариулсан байгаа юм. Иргэд сонгогчид санал нэгтэйгээр энэ төр засгийг шүүмжилж, сэтгэл дундуур байгаагаа илэрхийлж байна. Нийгмийн харилцаанд, тэр дундаа төр засгийн удирдлагын түвшинд өөрчлөлт хийх шаардлагатай, улс төрийн ялзарсан харилцааг эрүүлжүүлэх зарчмын шинжтэй өөрчлөлтийг хүсэж байгаа нь хүсэхгүй байгаагаасаа 5,5 дахин давуу байгаа нь нийгмийн өөрчлөлтийг Монголын нийгэм тэр чигтээ хүлээж байгааг харуулах үзүүлэлт мөн.

Өнөөдөр засгийн эрх барьж буй нам хүчин Өнөөгийн Засаглалын хямралыг шийдвэрлэж чадна гэж иргэд итгэхгүй байна. Судалгаанд хамрагдагчдын 50,5% нь тэдэнд үл итгэж, дөнгөж 15% шийдвэрлэж чадна хэмээн итгэл үзүүлжээ.

МАХН болон АН, улс төрийн шинэ хүчин хийгээд өөр ямар нэг эвсэл ч юм уу хамтарсан хүчин энэхүү хямралыг шийдвэрлэж чадна гэж үзэгсэд бараг тэнцвэртэйгээр тал талд хуваагджээ. Түүнчлэн иргэний хөдөлгөөнүүдэд итгэх итгэл ч гололтгүй өндөр байгаа аж. Харин парламентад суудалтай бусад жижиг намуудад энэ тал дээр төдийлөн итгэхгүй байна. Энэ нөхцөл байдал нь өнөөдөр Монголын улс төрд улс төрийн тэргүүлэх хүчин үгүйлэгдэж, итгэл даах улс төрийн цоо шинэ хүчний орон зай бий болсоныг дахин баталж байна.

2005 оны намар Эрүүл Нийгэм Иргэний Хөдөлгөөн байгуулагдсаны дараахан судалгаа хийж үзэхэд тэднийг судалгаанд оролцогчдын 51% нь дэмжиж, ийм хөдөлгөөн байгуулагдсаныг зөв гэж үзэж байв. Иргэний Холбоог байгуулсны дараагаар хүн болгон Иргэний Холбоог дэмжиж байгаа юм шиг санагдаж, Иргэний Холбоог дэмжигчдийн хувь СантМарал төвийн судалгаагаар 63% -тай (хэрвээ би андуураагүй бол) гарч байлаа. Гэвч энэ хөөс дарагдаад, эхний сэтгэл хөдлөл дарагдаад ирэх үед аль алиных нь хувь бодит байдал руугаа дөхөж буурсан байдаг. Энэ зүй тогтлыг бусад бүх хөдөлгөөн хийгээд шинээр байгуулагдаж буй намуудын хувьд харж болох юм. Үүнийг, эрх барьж буй болон эрх барьж байсан хоёр намын рейтинг унаж, намаас дайжих явц эрчимжихтэй зэрэгцэн итгэл хүлээлгэх шинэ улс төрийн хүчнийг эрж хайж байгаа үйл явц хэмээн таамаглаж болох юм.

Хэнд итгэх вэ? Улс орны хувь заяатай холбоотой асуудлаар намуудад илүү итгэж байна гэж 19% нь хариулсан бол хөдөлгөөнүүдэд илүү итгэж байна гэж 14,1% нь хариулжээ. Нийгэмд хөдөлгөөнүүдийн нэр хүнд нөлөө намуудтай өрсөлдөх түвшинд хүрснийг энэ дүнгээс харж болно. Гэхдээ харамсалтай нь алинд нь ч итгэхгүй байна гэж 29,6% нь хариулсан байгаа нь улс төрөөс залхсан хүнийссэн байдлыг дахин баталж байна.

Нам ба хөдөлгөөнүүдийн үйл ажиллагааг гурван баллаар үнэлүүлж, үнэлгээний дунджаар байр эзлүүлэхэд намууд, хөдөлгөөнүүдийн ард жагсаж байлаа. 

 Нам, хөдөлгөөн Үнэлгээ 
Дундаж  Байр 
Ард Түмний Нам   1.91   IV 
Ардчилсан Нам   2.05   I  
Бүгд Найрамдах Нам   1.67   Y  
ИЗ-БНН   1.91   III 
МАХН  1.98   II 
Үндэсний Шинэ Нам   1.60   YI 
Эх Орон Нам   1.56   YII 
ЭНИХөдөлгөөн  2.26   I  
Үндэсний Соёмбо   1.89   YI  
Иргэний Холбоо  2.04   IY 
Ахмадын Чөлөөт Холбоо   2.00  
ММГШороо  2.25   II 
ИШШүүх  1.85   YII  
Экологийн хөдөлгөөнүүд   2.05    III 

Иргэдэд үнэлэгдсэн байдлаараа хөдөлгөөнүүд намуудыг хол орхиж, бараг бүх хөдөлгөөн намуудтай харьцуулахад харьцангуй өндөр үнэлгээ авсан байна. Хөдөлгөөнүүдийн нэр хүнд унасан гэсэн дүгнэлт алдаатай бололтой. Иргэд хөдөлгөөнүүдийг үнэлсэн хэвээр тэр дундаа намуудаас илүү үнэлсэн хэвээр байна. Харин Иргэний Хөдөлгөөнүүд өөрсдөө үйл ажиллагаагаа саармагжуулж, хүчээ тарамдуулсан нь тэдний эрчийг буурсан гэж ойлгогдоход хүргэжээ.

Хөдөлгөөнүүдийг нэгдэх хэрэгтэй (27.7%), зохион байгуулалтаа сайжруулах хэрэгтэй (41,7%), нам болох нь зөв (6,5%) хэмээн нааштайгаар хүлээн авч байгаа нь судалгаанд оролцогчдын дийлэнх хувийг эзэлж байна. Энэхүү нааштай байгаа иргэд нийт судалгаанд хамрагдагчдын 76%-ийг эзэлж байгаа нь тун өндөр үзүүлэлт болно. Хөдөлгөөнүүдийн бүтэц зохион байгуулалт цаашдын амжилтад ер нь л судалгаанд оролцогчид санал нэгтэйгээр санаа зовж, тэднийг дэмжиж байгаа нь энэ байдлаас харагдаж байна. Нэгдүгээрт. Хэрэв эдгээр хөдөлгөөнүүд нийлж нэгдсэн хүчийг бий болгож чадвал, Хоёрдугаарт, зохион байгуулалтаа сайн хийж зохион байгуулалттай хүчин болж чадвал, Гуравдугаарт, тууштай шударга байж, байр сууринаасаа буцахгүй бол иргэд хөдөлгөөнүүдийг дэмжихэд бэлэн ажээ. Энэ зорилт Иргэний Хөдөлгөөнүүдийн өмнө тулгарч байгаа бөгөөд энэ нь хэнээс ч биш зөвхөн өөрсдөөс нь л хамаарах юм.

Иргэний Хөдөлгөөнүүд нам байгуулбал та дэмжих үү гэсэн асуултад 29,2% дэмжинэ хэмээн хариулж байна. Ямар ч гэсэн ерөнхийдөө зөв шинэ нам байгуулагдвал сонгогчдоос дээд тал нь 29%-ийн дэмжлэг авах орон зай байгаа гэсэн үг. Гэхдээ маш шаргуу ажиллаж байж, асар их хүч хөдөлмөр зарцуулж байж ийм амжилтад хүрэх нь одоохондоо онолын хувьд л боломжтой юм.

Хөдөлгөөнүүдийг сонгуульд оролцох хэрэгтэй хэмээн судалгаанд хамрагдагсдын 35,7% нь зөвлөсөн байна. Ямар ч гэсэн сонгогчдын гуравны нэг нь тэднийг оролцоосой хэмээн дэмжиж, хүлээж байгаа юм байна гэж ойлгож болохнээ.

Иргэний хөдөлгөөнүүд эвсэл байгуулж сонгуульд оролцвол маш их дэмжигдэнэ гэж 9,8% хариулжээ. Энэ 10 орчим хувь хөдөлгөөнүүдийн хармааны оноо болох юм. Цаашилбал нэлээд дэмжигдэх байх гэж 31% нь хариулсан байгаа нь боломжит зах зээлийг тодорхойлно. Тиймээс хөдөлгөөнүүд хэрэв нэгдэж, нэгдсэн нэг блок болж чадвал дор хаяж 10% цаашилбал 40 хүртэлх хувийг ч авах боломж байгаа хэмээн сонгогчид үнэлж дүгнэж байна. Гагцхүү энэ бололцоог ашиглаж чадах эсэх нь эргэлзээтэй юм даа.

Дүгнэвэл, сонгогчдын 45-65 хувь нь өнөөгийн УИХ, Засгийн газар, “том” гэгдэх улс төрийн намуудад итгэл алдарч залхсан, нэг үгээр хэлбэл улс төрийн нөхцөл байдалд сэтгэл дундуур байгаа аж. Нөгөө талаас 25-40 % нь шинэ улс төрийн хүчнийг эрж хайж, тэдний эрх ашгийг төлөөлөх субъектийг хүсэн хүлээж байна. Өөрөөр хэлбэл Монголын улс төрд шинэ хүчний орон зай бий болсныг харуулна. Гэхдээ энэ дэмжлэг нь хүлээлтийн хэмжээнд л байгааг хэлэх хэрэгтэй. Энэ хүлээлтийг хангах улс төрийн шинэ хүчин өнөөг болтол бүрэлдээгүй байсаар л.

2007 оны 11 сарын 20

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: