Ц.Болдын блог

Just another WordPress.com weblog

Archive for the ‘УЛС ТӨР’ Category

ДАВАЛГАА БА САВАЛГАА

Posted by bolod on November 11, 2012

Удахгүй орон нутгийн сонгууль болох гэж байна. Сонгуультай холбоотойгоор сонгуульдагсад идэвхжээд эх оронч үг унагаад эхэлж. Ер нь орон нутгийн сонгуульд нэг онцлог бий. Орон нутгийн сонгууль УИХ-ын сонгуулийн дараагаар хагас жил хүрэхгүй хугацаанд болдог бол орон нутгийн сонгуулиас хагас жил гарангийн дараагаар Ерөнхийлөгчийн сонгууль болдог онцлогтой. Энэ нь намуудын хувьд дараагийн сонгуулийн тактикийг тодорхойлох сунгаа, шар тайлалт болох нь элбэг. Яагаад гэвэл иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын сонгуульд иргэд биш намууд өрсөлддөг учраас үр дүн нь иргэдэд төдийлөн хамаатай бус намуудад түлхүү хамаатай байдаг юм. Read the rest of this entry »

Posted in Сонгууль--2012 | Leave a Comment »

ШУУД “АРДЧИЛАЛ”

Posted by bolod on September 27, 2012

“Шууд ардчилал” нэртэй сургалт болжээ. Ерөнхийлөгч санаачилж, ерөнхийлөгчийн ивээл доор зохиогдож, ерөнхийлөгчийн урилгаар Швейцариас мэргэжилтнүүд уригдан ирж, ерөнхийлөгчийн шууд оролцоотойгоор, ерөнхийлөгчийн баг зохион байгуулж, ерөнхийлөгч ерөнхийлөн найруулжээ. Бүхэлдээ гол дүрд нь ЕРӨНХИЙЛӨГЧ ерөнхийлжээ. Үнэхээр ерөнхийлж байгаа бол болж л байна. Худлаа наанаа ерөнхийлж байгаа бол харин хэцүү дээ. Ерөнхийлөгчийн шоу биш биз. Хоёр жилийн настай “шууд ардчилал” байх вий. Хэрэв шоудаж байгаа бол шоудаагүй нь дээр. Нийслэлийг нүүлгэнэ, ногоон хэрэм энээ тэрээ гээд л түүний ерөнхийлсөн олон ажлын араас орвол харин утгагүй юм болно. Маш хэрэгтэй олон санаачлагыг улс төрчид авч давхиад, буруу зөрүү үйлдээд сүүлд нь авч ч болохгүй хаяж ч болохгүй зүйл болгох нь олонтаа. Read the rest of this entry »

Posted in Намын социологи, Сонгууль--2012, ЭРХ ЗҮЙ | Tagged: , | 3 Comments »

ЗААВАЛ СОНГУУЛЬ

Posted by bolod on September 10, 2012

Ардчилсан нам, “Бид ялав” энэ тэр гэж хөөрөлхөж байгаа боловч, энэ ялалт биш гэдгийг хүн бүхэн л ойлгож байгаа. АН, 31 суудал авчихаад МАН –ыг бараг цэвэр ялчихсан юм шиг л дүр үзүүлж байна. Гэтэл нөгөөдүүл нь бараг л 29 суудал авчихсан хүмүүс шүү дээ. Нэг үгээр хэлбэл АН ялаагүй, түр зуур л санаачлага авчихаад байгаа юм. Энэ санаачлагыг хэр удаан тогтоон барих нь харин цаг хугацааны асуудал. Гэхдээ энэ нь өөр яриа учраас түр орхиё. Read the rest of this entry »

Posted in Сонгууль--2012 | Tagged: , , | 2 Comments »

ХОЛИМОГ СОНГУУЛЬ, АСУУДАЛ, БЭРХШЭЭЛ, ҮР ДАГАВАР

Posted by bolod on June 28, 2012

Дунд сургуулийн математикийн хичээл дээр хольцын бодлого гэж нэг хэсэг бодлого байх. Хольцын бодлогыг учрыг нь олохгүй бол бодоход бас л ярвигтай олон хүнийг тамласан бодлого байдаг билээ. Нэг учрыг нь олчихвол уг нь ядах юмгүй л дээ. 2012 оны УИХ-ын сонгууль холимог системээр явагдаж байгаа учраас хольцын бодлого шиг төвөгтэй байдал үүсгэнэ. Бүх зүйл холимог байдалтай, дээр нь холион бантантай. 2008 оны сонгууль томсгосон тойрогт мажоритараар явагдахад л олон хүндрэлтэй асуудлууд үүсэж, маргаан будилаан, зөрчил тэмцлийн шалтгаан болж байсан. Гэтэл 2012 оны сонгууль томсгосон мажоритар, дээрээс нь холимог учраас бүр ч төвөгтэй, нийлмэл бодлого болж хувирна. Read the rest of this entry »

Posted in Сонгууль--2012 | 2 Comments »

НЭЭЛТТЭЙ СОНСГОЛ

Posted by bolod on June 26, 2012

АН-ынхан хамтарсан ЗГ-аас гарах болсонтой холбоотойгоор, АН-ын сайдуудыг УИХ-ын чуулганаар бараг л авч хэлэлцсэн, хийсэн ажлынх нь тайланг тавиулж, шүүмжилж баалсан. Энэ үйл явдлыг харж байхад, ер нь ЗГ-ын гишүүдийн хийсэн ажлын тайланг тавиулж ийнхүү хэлэлцэх нь зөв юм байна гэсэн сэтгэгдэл төрж байлаа. Хэн нь юу хийсэн болохыг, эсвэл юу хийгээгүй болохыг шүүн хэлэлцэж, дүгнэж цэгнэх боломж олгодог юм билээ. Гишүүд хэдийгээр, бидний хийсэн ажлын зөв бурууг сонгогчид шүүнэ, сонгогчид дүгнэнэ хэмээн цэцэрхдэг боловч сонгогчдод тийнхүү дүгнэх боломж байдаггүй юм. Учир нь сонгогчдын хувьд мэдээлэл хаалттай, буурал ордон дотор хэн нь юу хийж, юуны төлөө кноп дарсныг тэр болгон цэгнэх үнэлэх боломж маруухан. Харин иймэрхүү “нээлттэй тайлан” хэлэлцүүлэгт адилхан мэдээлэлтэй нөхөд адилхан мэдээлэлтэй нөхдөө шүүн хэлэлцэж, шүүмжилж, мэтгэлцдэг болохоор үнэнд төдий хэр ойр мэдээлэл авах боломжтой юм. Read the rest of this entry »

Posted in УЛС ТӨР | Leave a Comment »

ХУЛГАНЫ ОРНЫ ТҮҮХ

Posted by bolod on June 25, 2012

Эрх баригчдын хэлж ярьж байгааг Леопольд мууртай зүйрлүүлэн бодсон чинь гэнэтхэн “Хулганы орны түүх” санаанд орчихлоо.  Би өөрийн блогтоо бусдын бичсэн зүйл болон бусдын материалыг огт оруулдаггүй боловч зөвхөн энэ бичлэгийг л дөрвөн жилийн тэртээ оруулж байсан билээ. Энэхүү хошигнолын орчуулгыг 2008 оны эхээр найз Хашбаяр маань над руу, “маш их таалагдсан хошигнолыг явуулав” гэсэн тодотголтойгоор явуулсан бөгөөд надад ч гэсэн маш их таалагдсан юм. Энэ орчуулгыг олон хүн өөрийн сонгуулийн сурталчилгаанд ашиглаж байсан бөгөөд Х.Тэмүүжин л лав өөрийн номонд оруулан хэвлэсэн байсан санагдана. Одоо бүр олон хувилбараар, хүн бүр өөрчлөн засаж, хасаж, зарим талаар утгыг нь алдуулан энд тэнд хэвлэсэн байх нь их тааралдаж байна.  Энэ богинохон мөртлөө маш ихийг өгүүлэх хошигнолыг хүмүүст дахин сануулмаар санагдлаа. Орчуулагч Рэгсүрэнгийн Батхүү. (Энэ орчуулгыг цааш нь тараах, олон хүнд хүргэх, хэвлэн нийтэлж болох эсэхийг би найзаараа дамжуулан тухайн үед орчуулагчаас лавлаж зөвшөөрөл авсан. Ямар ч асуудалгүй, гагцхүү жинхэнэ авторын нэрийг дурдаж, линкийг зааж өгөхийг хүссэн билээ.) 

Канадын Шинэ Ардчилсан Намын анхны тэргүүн Томми Дагласын 1944 онд олны өмнө хүүрнэсэн “Хулганы орны түүх” хэмээх улс төрийн хошигнолыг та бүхэнд өргөн барьж байна. Чадварлаг илтгэгч асан түүний өөрийнх нь дуу хоолойг энэхүү хошигнолыг ярьснаар нь та бүхэн энэ хаягаар ороод сонсож болно: http://www.workingtv.com/mouseland.html

  Read the rest of this entry »

Posted in Сонгууль--2012, УЛС ТӨР, ХОШИГНОЛ | Leave a Comment »

ЭХ ОРОН?

Posted by bolod on June 25, 2012

Гудамжаар дүүрэн самбар. Самбар самбартаа, дүүрэн хүндэт самбар. Социализмын үед л хүндэт самбар гээд, гоё гоё нүүрний зурагнууд хадаатай байдаг байж билээ. Гэхдээ арай ч ингэж хаа сайгүй байгаагүй, хамжааргатай байсан. Ийм том том хүндэт самбар харагддаггүй байсан. Хааяа баяраар л сахалтайгаас Маркс, Энгельс, Ленин, сахалгүйгээс Сүхбаатар, Чойбалсан, Цэдэнбал нарын зураг, их үсрээд л улс төрийн товчооны арваад нөхрийн зураг ийм том томоор хүндэт самбарт хадагддаг байсан. Өнөөдөр дуртай болоод мөнгөтэй нь хүндэт самбарт өөрөө өөрийгөө “өлгөж” байна. “Ажилчин” хүний зураг нэг ч алга, дүүрэн цагаан захтнууд. Дандаа цагаан захтнууд бүхий л Монголчуудыг төлөөлөхөөр бусад цагаан захтнуудтайгаа өрсөлдөж байна. Гэр хорооллын гудамжинд цагаан цамц зангиатай, хар туфль жийж костьюм пиджак нөмөрсөн эрчүүд эсвэл үнэт хослол брэндийн хувцсаар гоёж, алт мөнгөн эдлэлээр гангарсан дэгжин шаавай бүсгүйчүүд нэг л зохимж муутайхан. Ленинээс долоон дор. Ленин ядаж хүрз барьж, дүнз мөрлөөд пиараа хийж байлаа. Read the rest of this entry »

Posted in Сонгууль--2012 | 1 Comment »

ЛОЙДОР

Posted by bolod on May 24, 2012

Өнөөдөр Монголд дээд шүүхэд бүртгэлтэй хорь гаран улс төрийн нам байна. Үзэл баримтлал, зохион байгуулалт, байгуулагдсан зорилго, шалтгаан, цаг үе, түүх, амбицаараа өөр хоорондоо бүгд ялгаатай боловч парламентийн сонгуульд өрсөлдөж, амжилт гаргах амбицтай цөөхөн хэдэн нам бий. АН, МАН хоёроос гадна энэ хоёр намтай өрсөлдөх цанхаалах санаатай намууд өөрсдийгөө улс төрийн гурав дахь хүч, улс төрийн шинэ хүч, улс төрийн тэргүүлэх хүч гэхчлэн янз янзаар л нэрлэж, өргөмжилдөг боловч бодитой өрсөлдөгч өнөөг болтол гарч ирээгүй л байсан юм. Энэ орон зай дээр тоглох сонирхолтой улс төрчид 2005 оноос ажиллаж эхэлсний үр дүнд УИХ-ын сонгуульд амжилт гаргах харьцангуй боломжтой ИЗНН, МАХН, МҮАН гэсэн гурван нам үүсч байгуулагдаж, шинээр зохион байгуулагдаад байгаа билээ. Хэн нь гурав дахь хүчний орон зайд ялалт байгуулах вэ? Read the rest of this entry »

Posted in Сонгууль--2012, Улс төрч | Tagged: | Leave a Comment »

ЗАЛИЛАНГИЙН ГЭМТ ХЭРЭГ

Posted by bolod on May 23, 2012

Намууд сая төгрөг амалсан, намууд сая 500 мянгыг амалсан. Амлах байтугай түүнийгээ баталгаажуулж батламж хүртэл тараасан. Баталгаатай учраас л батламж хэмээн нэрлэж тараасан хэрэг. Тэгээд л ард түмэн хууртаад итгээд саналаа өгчихөж. Одоо өгөх авахдаа тултал байдаггүй. Өгч чадахааргүй л бололтой болоод явчихлаа. Хүмүүсийн итгэлээр тоглож, худлаагаасаа мөнгө амлаж, хуурахыг залилангийн гэмт хэрэг гэдэг. Гэтэл МАХН-ын гишүүд бүгдээрээ нийлж байгаад залилан хийсэн учир бүлэглэн үйлдсэн гэдэг зүйл ангиар бүр ч хүндэрч байгаа юм. Бүлэглэн үйлдээд зогсохгүй бүр зохион байгуулалттайгаар залилан мэхэлсэн байна. Тэр ч бүү хэл залилан луйвардах замаар төрийн эрхийг авсан учир энэ нь онц ноцтой төрийн эсрэг гэмт хэрэг биш гэж үү? МАХН-тай өрсөлдсөн гэх боловч АН-ынхан ч гэсэн яг ийм зүйл ангитай хэргийг үйлдэхээр завдсан байна. Тэгэхээр тэд яг адилхан зүйл ангиар яг ижил ял шийтгэлийг эдлэх учиртай болж байна. Энэхүү гэмт үйлдлээ нэг удаа бус нэлээн хэдэн удаа давтан үйлдсэн тул Ц.Нямдорж сайдын боловсруулж батлуулсан эрүүгийн хуулийн үзэл баримтлалаар бол нэлээд хүндрүүлсэн нөхцөлтэйгөөр хатуу цээрлүүлэх учиртай болж байгаа юм.

Posted in Тэрсүү үг, УЛС ТӨР, ЭРХ ЗҮЙ | Tagged: , | Leave a Comment »

УЛС ТӨРИЙН АРИУН ЦЭВЭР

Posted by bolod on May 21, 2012

Ц.Нямдорж сайдыг огцруулах асуудлыг анх удаа түүний өөрийнх нь нам дотроос, өөрийнх нь намын гишүүд санаачлан УИХ-д оруулж ирсэн билээ. Тэрбишдагва тэргүүтэй МАН-ын 7 гишүүн хуульзүйн сайдыг огцруулах санал тавьж, АН-ын бүлэг түүнийг нь дэмжив. Хамгийн гайхалтай нь өөрсдийгөө УИХ дахь сөрөг хүчин, улс төрийн гурав дахь хүчин энэ тэр хэмээн цоллох дуртай ИЗНН-ынхан эсэргүүцэв. Хэрэв Нямдорж сайдыг огцруулах асуудлыг хэлэлцсэн эхний өдрийн хуралдаан дээр Д.Энхбат, С.Оюун, З.Алтай нарын гурван гишүүн оролцож, сайдыг огцруулах талд саналаа өгсөн бол Нямдорж сайд гарцаагүй огцрох байлаа. Гэвч тэр гурван “цэвэрхэн” гишүүн түүнд оролцсонгүй. Read the rest of this entry »

Posted in УЛС ТӨР, Улс төрч | Tagged: , | Leave a Comment »