Ц.Болдын блог

Just another WordPress.com weblog

Archive for the ‘Сонгууль-2009’ Category

Дараагийн ерөнхийлөгч хэн бэ?

СОНГУУЛИЙН ЗАРИМ ГАЖИГ

Posted by bolod on November 16, 2009

2008 оны УИХ-ын сонгууль олон мандаттай тоймсгосон тойргоор явагдсанаас болоод олон зөрчилтэй маргаантай асуудлуудыг дагуулаад байна. Энэ нь угаасаа ихээхэн хүнд хэлбэр бөгөөд сонгуулийн энэ хувилбарыг сонгосноор гарцаагүй тэдгээр хүндрэлүүдтэй тулгарахаас аргагүй байсан болов уу? Ер нь хоёр сонгуулийн хооронд сонгуулийн хуулинд хоёронтаа өөрчлөлт оруулсан нь бараг анх удаагийн тохиолдол бөгөөд энэ нь намууд сонгуульд бэлэн биш, аль аль нь ялна гэдэгт итгэлгүй, нөхцөл байдал маш богино хугацаанд өөрчлөгдөж, сонгуулийн хууль эрх баригчдад ашиггүйгээр эргэж болохуйц байсан болохоор ийнхүү дахин дахин өөрчлөхөд түлхсэн гэж дүгнэхэд хүргэж байна. Сонгуулийн хууль хүчин төгөлдөр эсэх нь эргэлзээтэй, түүнд хууль бусаар редакцийн нэртэй засваруудыг нэр бүхий субъектүүд оруулсан, сонгуулийн хуулиас эмэгтэйчүүдийн квотын асуудлыг авч хаясан, тэрчлэн үндсэн хуулинд заагдсан сонгох сонгогдох тэгш эрхийн зарчим алдагдсан зэрэг нь олон маргаантай асуудлуудыг дагуулдаг талаар үл өгүүлэн болж өнгөрсөн 2008 оны сонгуулийн зарим гажгийг хөндье. Read the rest of this entry »

Posted in СУДАЛГААНЫ АРГА ЗҮЙ, Сонгууль-2009, УЛС ТӨР | Tagged: , | 4 Comments »

ШИНЭ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ

Posted by bolod on June 19, 2009

Өчигдөр Монгол улс шинэ ерөнхийлөгчтэй боллоо. Түүнийг “ардчилсан” ерөнхийлөгч, “шударга” ерөнхийлөгч гэж ямраар ч нэрлэх нь одоохондоо эрт байна. Ямар Богд тодруулж цол өргөмжилж байгаа биш дээ. Богдуудыг тодруулж цол өргөмжилчихөөд л “Бадаргуулалт төрийн”, “Сайшаалт ерөөлтийн”, “Олноо өргөгдсөний” гэхчлэн он тооллоо нэрлэдэг байсан хуучин заншил санагдчихлаа. Харин Их Монгол улсын хаадыг хийсэн бүтээснээр өргөмжилж түүхэнд бичиж үлдээдэг нэрлэдэг байсанчлан, одоогийн ерөнхийлөгчдийг нэрлэх гэж байгаа бол түүнд ямар нэг нэр шошго зүүх нь арай эртэднэ. Тиймээс зээлээр цол өргөмжлөлгүйгээр зүгээр л ШИНЭ ерөнхийлөгч гэж нэрлэе. Read the rest of this entry »

Posted in Сонгууль-2009 | Leave a Comment »

СОНГУУЛИЙН ХАЛУУРАЛ

Posted by bolod on May 22, 2009

Уржигдар (5 сарын 20) орой сумогийн мэдээ үзэх санаатай бүх ТВ-үүдийг эргүүллээ. Ёстой л, түй сонгууль, түй сонгууль. Сонгууль сонгуульдаа ямар ч эмх цэгц, дэс замбараагүй учрыг нь олохын аргагүй дайралт няцаалтууд дүүрэн байна. ТВ-үүдийг тоолж үзлээ. MNB, MN-25, UBS, EAGLE, TV-5, TV-9, C1, SBN, TM, NTV, SCH, MGTV, БОЛОВСРОЛ, ОДОД, СОЁМБО, UBS-2, TV9-2, TV5-2, TV-8, TVN25-2 зэрэг хориод суваг, дээр нь сансарын сувгууд гардаг болж. Монголын эдгээр хорин сувгийг яг нэг цаг мөчид эргүүлэн үзтэл 15 дээр нь сонгуулийн сурталчилгаа, дайралт няцаалт, няцаалтын няцаалт, түүний няцаалт, ярилцлага, зохиомжлол, захиалгат, төлбөрт нэвтрүүлгүүд гарч байлаа. Та бодоод үз дээ. 20 сувгаас 15 дээр нь шүү. 75 % нь гэсэн үг. Би өчигдөржин эрээд энэ дундаас сумогийн тойм олж үзсэнгүй. Би гэлтгүй, ер нь хүүхдүүд хүүхэлдэйн киногоо, хөгшчүүл солонгос сериалаа олж үзэж чадахгүй, залхалт бухимдал дээд цэгтээ хүрч байгаа байх. Олж үзсэн ч тун удалгүй сурталчилгаа болж хувираад тэр нь сүүлдээ юу үзэж байснаа марттал гарах юм. Алейка гурил Н.Энхбаярыг дэмжээд, мамми поко нь Ц.Элбэгдоржийг сурталчлаад ч байх шиг. Мэдэхгүй ээ мэдэхгүй. Ёстой залхаж байна. Үүнээс нь болж сонголтоо хийх нь битгий хэл хажууд байвал бүгдийг нь багалзуурдмаар сэтгэгдэл төрөх ажээ. Энэ одоо арай дэндлээ. Ёстой л мэдээллийн хүчирхийлэл гэж энийг хэлдэг байх. Read the rest of this entry »

Posted in Сонгууль-2009 | 2 Comments »

“ГҮТГЭН” ДОРОМЖИЛЦГООЁ!

Posted by bolod on May 6, 2009

МАХН-ын “Шинэ эргэлт” жигүүрийн тэргүүн асан Ч.Жаргалсайхан өчигдөр ТВ-ийн ярилцлагад орж байна. (Шинэ эргэлт жигүүр одоо байгаа эсэхийг мэдэхгүй, магад байхгүй болсон биз гэсэн үүднээс асан хэмээн тодотгов, ташаарсан ахул хүлцэл өчье) Ярьсан зүйл нь нөгөө л шударга байхтай холбоотой. Ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөж байгаа нэр бүхий эрхмүүдийн сонгуулийн кампанит ажилд шударга бус зүйл цухалзаад байгаа ажээ. Тиймээс л шударга байхыг дахин дахин уриалцгаагаад, сануулцгаагаад байх аж. Хэрвээ би эндүүрээгүй бол “Шинэ эргэлт” жигүүрийн тэргүүн маань жигүүр болж дэвж байхдаа МАХН-ын удирдах зөвлөл, бага хуралд байгаа 100 улс төрчтэй холбоотой, “шударга бус зүйлтэй холбогдсон”, авлига хээл хахууль, албан тушаалаа ашигласан, улсын мөнгийг идсэн зэрэг топ 100 хэргийн жагсаалтыг бүрдүүлж, баримтжуулж тун удахгүй ард иргэддээ дэлгэнэ, хэвлэл мэдээллээр цацна хэмээн мэдэгдэж байсан сан. Энэ явдал хоёрхон жилийн өмнө болж байсан. Энэ шударга улс төрч, шударга байх гэж жигүүр байгуулсан, шударгаар 100 гэмт хэргийн талаарх баримт материал цуглуулсан, тэр талаарх “тухай” мэдээллээ хэвлэлээр “шударгаар” цацсан. Дараахан нь “шударгаар” МАХН-ын бага хурлын гишүүн болсон, удалгүй “шударгаар” МАХН-ын удирдах зөвлөлийн гишүүдийн нэг болсон. Харин одоо “шударгаар” дуугүй байгаа билээ. “Шударгаар” дорбинкдуулчихсан бололтой. Read the rest of this entry »

Posted in Сонгууль-2009 | 1 Comment »

МОНГОЛ БӨӨРӨНХИЙ

Posted by bolod on May 1, 2009

Хоёрхон Монгол. Одоогоор Монголд хоёрхон монгол байна. Бусад нь хүн ч биш хэн ч биш. Сониноор ч тэр, телевизээр ч тэр, интернетээр ч тэр ердөө л хоёрхон хүний тухай мэдээлэл цацагдаж байна. Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигч Намбарын Энхбаяр хийгээд Цахиагийн Элбэгдорж. Н.Энхбаяр Баянгол дүүргийнхэнтэй уулзав. Ц.Элбэгдорж Хэнтий аймгаас сурталчилгаагаа эхлэв. Ирээдүйдээ итгэлтэй оюутан залуусаа Ц.Элбэгдоржтой хийх уулзалтад ирнэ үү. Н.Энхбаяр шилдэг тэргүүний оюутнуудтай уулзлаа. Ц.Элбэгдорж эмч нарын төлөөлөлтэй уулзав. Ц.Элбэгдож Ж.Батмөнх агсны гэргийтэй уулзав. Н.Энхбаяр Ж.Батмөнх агсны хөшөөг босгуулах шийдвэрийг гаргажээ. Гэх мэтийн мэдээллээс тэдний хаанаа очиж хэнтэй уулзсаныг байтугай хэдэн хүнтэй гар барьсныг нэн тодорхой мэдэж болохоор байна. Монголд өөр ажил, өөр амьдрал байхгүй бололтой. Энэ хоёроос ардчиллын хувь заяа, Монгол орны ирээдүй хамаарна гэх мэтээр сүржин үгтэй хийрхсэн уриатай хэсэг хүмүүс сурталдаж байна. Монголд хоёрхон хүн байгаа аятай. Бусад нь дагалдагчид. 5 сарын 24 Армагедон. Read the rest of this entry »

Posted in Сонгууль-2009 | Leave a Comment »

ШУДАРГА ӨРСӨЛДӨӨН

Posted by bolod on April 12, 2009

Ерөнхийлөгчийн сонгууль эхэлж байгаатай холбогдуулан МАХН-аас өрсөлдөгч талдаа шударга байгаач, шударгаар өрсөлдье гэсэн анхааруулга ч юм уу уриалга ч юм уу зүйлийг хэллээ. Хариуд нь АН бас Хэвлэлийн бага хурал хийж мэдэгдэл гарган, санамж бичигт гарын үсэг зурцгаая хэмээн уриаллаа. Хүний хэлээр бол шударга бус байгаа талаа л шударга байгаач хэмээн хэлээд байгаа хэрэг. Хоёрхон тал өрсөлдөж байгаа, хоёулаа шударга байхыг уриалаад байхыг бодоход өөрсдөө нуль шударга улсууд бололтой. Хоёр тал хоёулаа шударгын талд орсон болохоор шударгуу бус талыг хайгаад хайгаад олох газаргүй мэт. Хожил хоёр тийшээ гэхээс өөрөөр юу гэлтэй билээ. Эсвэл шударга байцгаая гэж сонгогчдоо уриалаад байгаа хэрэг үү? Сонгогчид л шударга бус зүйл хийж, шударга бусаар саналаа худалдаж, шударга бусаар амлалтад хууртаж, шударга бусаар бор шувуунд автаж, шударга бусаар царцааны нүүдэл дагадаг болж таарлаа. Муусайн сонгогчид оо сонсоцгоо, та нар шударга байцгаа. Read the rest of this entry »

Posted in Сонгууль-2009, УЛС ТӨР | 2 Comments »

ЭВСЭХ НЬ ГОЛ ҮЙЛ ЯВДАЛ

Posted by bolod on April 12, 2009

Бусад нь юу ч биш. ИЗН болон МНН-ууд 2009 оны ерөнхийлөгчийн сонгуульд АН-тай эвсэж, АН-аас нэр дэвшигчийг дэмжихээр болсон билээ. Энэ үйл явдлыг “ардчиллыг дэмжигч намууд эвслээ” гэхчлэн ярьж шуугиж байгаа билээ. Энэ үйл явдлаа пиардаж, гэрээнд гарын үсэг зурах үйл явцаа сэтгүүлчид, хэвлэл мэдээллийнхний өмнө нээлттэй явуулж “акц” зохион байгуулав. Намын дарга нар ээлжлэн үг хэлцгээж, ардчиллыг дэмжиж байгаагаа гайхацгаан, “Ардчилсан” ерөнхийлөгчтэй болохын өлзийтэй ерөөлийг дэвшүүлцгээлээ.

“Ардчилсан” ерөнхийлөгч гэж тодотгоод байхыг бодоход өмнөх ерөнхийлөгчид нь “ардчилсан бус” ерөнхийлөгчид байжээ. Тэд үүнийгээ мэддэггүй болтой юм. Гэхдээ “ардчилсан” ерөнхийлөгч гэж хэнийг хэлэх талаарх шалгуур нь тодорхойгүй үлдсэн тул ямар ерөнхийлөгчийг ардчилсан ямрыг нь ардилсан бус гэж ангилж байгааг сайн ухаараагүй гэдгээ шударгаар хүлээе. Read the rest of this entry »

Posted in Сонгууль-2009 | 1 Comment »

БИ “АРДЧИЛАГЧ” БИШ

Posted by bolod on April 4, 2009

Азаар би “ардчилагч биш” ажээ. Ардчилагч байх нь бас их хэцүү бололтой юм. Үнэндээ 2004 он хүртэл улс төрийн хүчнүүдийг МАХН ба ардчилсан хүчин гэж ангилж болохоор байлаа. Тэгж ч хувааж байсан. Ч.Тамиртай хамтран бичсэн “Сонгуулийн прогноз хийх арга зүй” гэсэн өгүүлэлд бид хоёр яг тэгж хувааж байсан юм. Яагаад тэгж хувааж байсан үндэслэлээ тэнд бичсэн байгаа. Харин түүнээс хойш нөхцөл байдал их өөрчлөгджээ. Ардчилсан гэх нам маань МАХН-тайгаа Их эвслийн засгийн газар байгуулж 62-ын бүлэг гэгчид багтаж байлаа. Өнөөдөр ч гэсэн АН маань МАХН-тайгаа эвслийн засгийн газар байгуулчихаад л явж байна. Одоо яг үнэндээ хэн нь ардчилсан хэн нь хувьсгалчин болохыг ялгаж зааглаж болохооргүй болчихож. АН-ыг дэмжих гэхээр транзитив чанар ёсоор МАХН-ыг дэмжих гээд байх шиг. МАХН-ыг дэмжих гэхээр АН-ыг эсэргүүцээд ч байх шиг. Эсвэл бүр эсрэгээр МАХН-ыг муулахаар АН-ыг хамтад нь муулаад ч байгаа юм шиг. Угаасаа энэ улс төрийн бодлого гэдэг юмыг би ойлгодоггүй байсан, одоо бүр ч ойлгохоо болилоо. Read the rest of this entry »

Posted in БИ . . ., Сонгууль-2009, УЛС ТӨР | 3 Comments »

КАТАЛИЗАТОР

Posted by bolod on March 27, 2009

Энэ хуучийг хүн бүхэн мэднэ дээ. Ринчен Бямбаев катализатор гэдэг үгийг хурдасгуур хэмээн орчуулсан гэдэг. (билгүүн номч, их гүүш энээ тэрээ гэж тодотгох гэсэнгүй, тэртээ тэргүй зүгээр л нэрийг нь хэлэхэд монголчууд андахгүй) Гэтэл хэн нэгэн их мэдэгч залуу, Ринчен гуай, катализатор чинь зарим тохиолдолд хурдасгуур болдог боловч зарим тохиолдолд бас удаашруулах үүрэгтэй байдаг шүү дээ, гэж гэнэ. Ринчен гуай босож очоод унтраалга руу зааж, энийг юу гэж нэрлэдэг юм бэ гэж. Нөгөө залуу тэр дор нь унтраалга гэж гэнэ. Хариуд нь Ринчен гуай гэрлээ асаагаад, энэ чинь бас гэрлийг асаадаг юм шүү дээ, гэсэн гэдэг.

Өнөөдөр Монголчууд дахиад л сонгуультай нүүр тулж байна. Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг албан ёсоор зарлажээ. Албан ёсоор сонгууль зарлагдсан ч сурталчилгаа албан ёсоор эхлэх болоогүй төдийгүй нэр дэвшигчид ч албан ёсоор эцэслэн тодроогүй байхад нэр бүхий хүмүүсийн сурталчилгаа аль хэдийн эхэлжээ. Эхэлсэн ч гэж дээ ид дундаа явна. Read the rest of this entry »

Posted in Сонгууль-2009, УЛС ТӨР | 7 Comments »

ӨӨРИЙН БОДОЛ ӨӨРТӨӨ ЗӨВ. . .

Posted by bolod on March 7, 2009

2000 оны УИХ-ын сонгуульд МАХН үнэмлэхүй ялалт байгуулж 72 суудал авав. Энэ сонгуульд ИЗН-аас С.Оюун, МАШСН-аас Б.Эрдэнэбат, АН –аас Ж.Наранцацралт агсан, бие дааж Гүндалай гишүүн ялж билээ. Оюун гишүүнийг ахынхаа нэрээр сонгуульд ялсан, Эрдэнэбатыг мөнгөөр зодож гарсан гэхчлэн муулж байсан ч АН-ын хамаг лидерүүд өөрсдөө ялагдчихсан юм чинь хохь нь гэхээс өөр юу гэх билээ. Үйлийн үр л гэхээс өөр юу ч гэхэв. Наранцацралт агсан л нүүр тахлаагүй бол АН өнөөдөр ямар ч байх байсан юм. МАХН-ын эсрэг АН хүртэл хүчин мөхөстөж байхад Гүндалай л харин бие даагаад гараад ирсэн. Энэ бол тэр үедээ үзэгдэл байлаа. Ёстой л улаан шуурга сөрөөд гараад ирсэн юм. Яаж, чухам яаж тэр хүн бие даагаад ялчихдаг байнаа?

Тэр үед үнэн худал нь мэдэгдэхгүй ийм яриа гарсан юм. Гүндалай гадаадын (германы мэргэжилтнүүдийг) пиарчдыг хөлсөлж ажиллуулсан гэнэ. Сонгуулийн сурталчилгаа дуусах өдөр Гүндалай иргэдийн сэтгэлийг хөдөлгөсөн маш өвөрмөц сюрприз барьжээ. Нутагтаа олон хүний мэдэх нэг суумгай охин байжээ. Охин 14 настай гэхчлэн барим тавим ярьж байж билээ. Тухайн үедээ сонгуулиас хэдэн сарын өмнөөс түүнийг Герман руу эмчилгээнд явуулж эмчлүүлжээ. Сонгуулийн хаалтын шоу хийх үеэр олон хүн цугларчихаад байж байтал нэг нисдэг тэрэг ирж эргэлдэж байгаад олны нүдэн дээр хараа тусах газар аажуухан буужээ. Дотроос нь Гүндалай гишүүн нөгөө суумгай охиныг хөтлөн гарч ирэх нь тэр. Гайхалтай нь охин хөлд орсон байлаа. Охин бууж ирээд ээж рүүгээ гүйн очиж тэврэлдэн уйлалдахыг олон хүн харж, харсан хүмүүс нулимс унагаж байсан байна. Ийм хүчтэй акцийн дараа сонгогчид Гүндалайд саналаа өгөхгүй яах билээ. Үнэн худлыг нь ёстой бүү мэд. Үнэн бол гайхамшигтай сурталчилгаа. Ийм юмыг бодож олж хэрэгжүүлж чадаж байгаа хүн олон хүний сэтгэлийг эзэмдэх аргад гаршсан гэдэгт эргэлзэх хэрэггүй. Read the rest of this entry »

Posted in Сонгууль-2009, УЛС ТӨР | 2 Comments »