Ц.Болдын блог

Just another WordPress.com weblog

Archive for the ‘1990 он’ Category

ШӨНӨ МАНДСАН НАР

Posted by bolod on June 30, 2011

Ардчилсан хувьсгалын 20 жилийн ойд зориулагдсан бас нэгэн шинэ ном гарчээ.

Read the rest of this entry »

Posted in 1990 он, Шинэ ном | 2 Comments »

ХОРИН ЖИЛИЙН ТӨГСГӨЛ

Posted by bolod on October 20, 2010

Өнөөдөр байнгын парламенттай болсны 20 жилийн ойн хүндэтгэлийн чуулган болж өнгөрлөө. Ямар ч л байсан олон намын тогтолцоотой, ардчилсан сонгуультай, байнгын парламенттай болсоны 20 жилийн ойг тэмдэглэж байна.

Ардчилагчид, хувьсгалчидтай зад авалцдаг байсан тэртээ саяхны он жилүүдэд, 1990 онд хувьсгал болсон болоогүй хэмээн мэтгэлцдэг байлаа. Тэгсгээд аль аль тал нь, XX зуунд Монголд гурван том хувьсгал болсон хэмээн ярих тал руугаа хэлбийсэн. 1911, 1921, 1990 онуудад. Хамгийн сүүлд 1990 онд Монголд ардчилсан хувьсгал ялсан гэж ярьж бичих болсон билээ. Миний хувьд, 1990 онд Монголд ардчилсан хувьсгал ялсан гэдэгт итгэдэг байсан боловч сүүлийн жилүүдэд улам их эргэлзэх боллоо. Ер нь хувьсгал энэ тэр болсон юм уу? Социализмаасаа салсан юм уу даа үгүй юм уу? Үнэ чөлөөлөгдсөн гэж үү? Монголд эдийн засгийн эрх чөлөө байгаа гэж үү? Төвлөрсөн төлөвлөгөөнөөсөө салсан бил үү? Үзэл суртлын хүлээснээс ангижирсан гэж үү? Монгол хүн үг хэлэх хэвлэн нийтлэх эрхтэй юм уу, үгүй юу гэх мэтээр, гэх мэтээр цааш хөвөрнө.   Read the rest of this entry »

Posted in 1990 он | Leave a Comment »

МОНГОЛЫН ПАРЛАМЕНТЫН ТҮҮХНЭЭ ХОЛБОГДОХ ҮЙЛ ЯВДЛЫН ХУРААНГУЙ ТОВЧООН

Posted by bolod on October 20, 2010

үргэлжлэл. хорин жилийн цуврал-8

Г.Чулуун гуайн хронологиос үргэлжлүүлэн хүргэж байна.

Улс орны төрийн эрх барих дээд байгууллагын үйл ажиллагаа нийгмийнхээ амьдралтай олон сэжмээр нягт уялдаатай байдаг. Иймд, монголын парламентын үйл ажиллагааны өнгө төрх, гаргасан шийдвэрүдийн уг үндэс, учир шалтгааныг ухаж үзэх хэмээвээс, тэдгээрийг “хүрээлэн байсан тухай орчин нөхцөл”-ийнх нь дунд оруулж авч үзэж баймаажин ямар нэг хэмжээгээр үнэнд ойртуулан мэдэх, мэдрэх боломжтой болох болов уу. Ийн сэтгэж, монголын парламентын хөгжлийн нэгэн зурвас мөчийн түүхэн зургийг чадан ядан гаргахдаа, холбогдох үйл явдлын цэгц дарааллыг дан ганц парламентын үйл ажиллагаагаар хязгаарлаагүй /зориуд/ болохыг эрхэм уншигч та болгоно биз ээ.  Read the rest of this entry »

Posted in 1990 он | Leave a Comment »

“АНХ”ДУГААР ЧУУЛГАН

Posted by bolod on September 6, 2010

үргэлжлэл. хорин жилийн цуврал-8

Г.Чулуун гуайн хронологиос үргэлжлүүлэн хүргэж байна. Хорин жилийн тэртээ, Есдүгээр сард Монголд анх удаа олон нам оролцсон Их Хурлын чуулган нээлтээ хийсэн юм. Олон намын систем тогтож эхэлсний баталгаа нь ч энэ чуулган байж.  

1990.09.03 БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депутатуудын 12 дахь удаагийн сонгуулийн анхдугаар чуулган ажлаа эхлэв. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын чуулганы анхдугаар хуралдааныг “. . . сонгуулийн нутаг дэвсгэрийн Комисс”-ын дарга Ж.Гүррагчаа нээв. Тэрээр хэлсэн үгэндээ, монголын парламентат ёсны хөгжилд нэгэн шинэ үеийг нээж байгаа /энэ/ Ардын Их Хурал бол Үндсэн хуулийн нэмэлтийн тухай хуульд зааснаар “монголын ард түмний бүрэн эрхийг илэрхийлсэн төрийн эрх барих төлөөлөгчдийн дээд байгууллага мөн” болохыг онцлон тэмдэглэсэн байна. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын депутат олонх суудлыг авсан МАХН-ын бүлгийн саналаар, 326 дугаар тойргийн депутут Төв аймгийн Ардын Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга, Ардын хурлын гүйцэтгэх захиргааны дарга Ж.Гомбожавыг БНМАУ-ын ардын Их Хурлын даргаар санал нэгтэй сонгов. Read the rest of this entry »

Posted in 1990 он | Leave a Comment »

ЯДУУ ОРОН

Posted by bolod on August 28, 2010

Үргэлжлэл. Хорин жилийн цуврал – 7

Судлаач Г.Чулуун, Байнгын парламенттай болох үеийн улс төрийн нөхцөл байдлыг судалж цэгцтэй хронологи үйлдсэн байдаг юм. Олон намын тогтолцоонд шилжих, улс төрийн систем солигдох процесс хэрхэн өрнөснийг, парламентийн засаглалтай болох гэж гэж ямархуу үйл явдлууд өрнөснийг товчоолж, он цагийн хэлхээс үйлджээ. 20 жилийн өмнө юу болж өнгөрсөн болохыг эндээс харж болно.

  • 1990.08.02 БНМАУ-ын Засгийн газрын урилгаар АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Жеймс Бейкер гэргийн хамт манай оронд албан ёсны найрсаг айлчлал хийв.
  • 1990.08.03 БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын 12 дахь удаагийн сонгуулийн Ардын Их Хурлын анхдугаар хуралдааныг 1990.09.03-ны өдөр Улаанбаатар хотноо зарлан хуралдуудах тухай БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн зарлиг гарчээ. Read the rest of this entry »

Posted in 1990 он | Leave a Comment »

АНХНЫ СОНГУУЛЬ

Posted by bolod on July 22, 2010

Г.Чулуун гуайн хронологиос үргэлжлүүлэн хүргэж байна. Хорин жилийн тэртээ, Долдугаар сард Монголд анх удаа олон нам оролцсон сонгууль явагдсан юм. Олон намын систем тогтож эхэлсний илэрхийлэл нь ч энэ сонгууль байж. Өмнөх, нэг намаас, нэг хүнийг нэр дэвшүүлж, саналын хуудсыг нугалан хийснээр бүх оролцоо дуусдаг байсан “сонгуулийг” бодвол энэ нь сонгууль байлаа. Гэхдээ БНМАУ-ын АИХ-ын депутатыг сонгох сонгууль гэсэн хуучин хэлбэрээр, хуучин хуулийн дагуу явагдсан боловч шинэ сонгууль байжээ. Тиймээс энэ сонгуулийг АНХНЫ СОНГУУЛЬ гэж нэрлэж бараг болох биз.   Read the rest of this entry »

Posted in 1990 он | Leave a Comment »

ХОРИН ЖИЛИЙН ЦУВРАЛ – 5

Posted by bolod on May 31, 2010

Үргэлжлэл

Судлаач Г.Чулуун, Байнгын парламенттай болох үеийн улс төрийн нөхцөл байдлыг судалж цэгцтэй хронологи үйлдсэн байдаг юм. Олон намын тогтолцоонд шилжих, улс төрийн систем солигдох процесс хэрхэн өрнөснийг, парламентийн засаглалтай болох гэж гэж ямархуу үйл явдлууд өрнөснийг товчоолж, он цагийн хэлхээс үйлджээ. 20 жилийн өмнө юу болж өнгөрсөн болохыг эндээс харж болно.

1990.06.01 Бүх нийтээр монгол бичигт суралцах ажлыг зохион байгуулах тухай БНМАУ-ын сайд нарын зөвлөлийн 285 дугаар тогтоол гарав. Уг тогтоолд:

–          Монгол бичгийг төрийн албан ёсны бичиг болгох бэлтгэлийг хангах

–          Бүх нийтээр хос бичигтэн болох асуудлыг зорилтын түвшинд авч үзэх

–          Нийт ажигллагчдыг 1990-1995 онд багтаан монгол бичигт сургах арга хэмжээ авах, г.м-ээр бусад олон зүйл арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэхээр заасан байна. Read the rest of this entry »

Posted in 1990 он | Leave a Comment »

ХОРИН ЖИЛИЙН ЦУВРАЛ – 4

Posted by bolod on May 6, 2010

Үргэлжлэл

Судлаач Г.Чулуун, Байнгын парламенттай болох үеийн улс төрийн нөхцөл байдлыг судалж цэгцтэй хронологи үйлдсэн байдаг юм. Олон намын тогтолцоонд шилжих, улс төрийн систем солигдох процесс хэрхэн өрнөснийг, парламентийн засаглалтай болох гэж гэж ямархуу үйл явдлууд өрнөснийг товчоолж, он цагийн хэлхээс үйлджээ. 20 жилийн өмнө юу болж өнгөрсөн болохыг эндээс харж болно.

  • 1990.5.05. Улс төрийн нөхцөл байдалтай холбогдуулж БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдээс ард түмэндээ хандаж гаргасан мэдэгдлийг БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга Ч.Дашдэмбэрэл радио, телевизээр уншиж танилцуулав. Уг мэдэгдэлд «… төр улсын хувь заяаны асуудал хэсэг бусаг хүний хэт даварсан үйл ажиллагаа, дур зоргын хэрэг байж хэрхэвч таарахгүй…» гэж өгүүлсэн байв. Read the rest of this entry »

Posted in 1990 он | 1 Comment »

ХОРИН ЖИЛИЙН ЦУВРАЛ – 3

Posted by bolod on March 29, 2010

Үргэлжлэл

Судлаач Г.Чулуун, Байнгын парламенттай болох үеийн улс төрийн нөхцөл байдлыг судалж цэгцтэй хронологи үйлдсэн байдаг юм. Олон намын тогтолцоонд шилжих, улс төрийн систем солигдох процесс хэрхэн өрнөснийг, парламентийн засаглалтай болох гэж гэж ямархуу үйл явдлууд өрнөснийг товчоолж, он цагийн хэлхээс үйлджээ. 20 жилийн өмнө юу болж өнгөрсөн болохыг эндээс харж болно.  

  • 1990.4.06. Сүсэгтэн иргэдийн санал хүсэлтийг харгалзан, Архангай аймгийн төв Цэцэрлэг хот дахь Сундуй хувилгааны хийд, Өвөрхангай аймгийн Хархорин сумын нутаг дахь Шанх (Баруун хүрээ)-ын хийдийг Буддын шажны хурал мөргөлийн ажиллагаа явуулахад ашиглахыг БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн тогтоолоор зөвшөөрсөн байна.
  • 1990.4.06. Социалист уралдааны талаар урьд гарсан эрх зүйн актуудыг эдийн засгийн шинэчлэлийн шаардлагад нийцүүлэн хянан цэгцэлж байгаатай холбогдуулан Сайд нарын Зөвлөлийн зарим тогтоол шийдвэрийг хүчингүй болгосонд тооцсон тухай БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн 143 дугаар тогтоол гарав. Read the rest of this entry »

Posted in 1990 он | Leave a Comment »

ХОРИН ЖИЛИЙН ӨМНӨ

Posted by bolod on March 10, 2010

3 сарын 7. Энэ өдөр, Монголд улс төрийн анхны өлсгөлөн зарласны 20 жилийн ойн өдөр. Хорин жилийн өмнөх яг энэ өдөр Сүхбаатарын талбай дээр хэдэн “нөхөр” дулаан хувцаслаад суучихсан, тойруулаад улаан даавуун тууз татчихсан байсан нь их л содон үйл явдал байлаа. Сүүлд мэдэхнээ, шорон оронд ганц нэгээрээ эсэргүүцлээ илэрхийлж, өлсгөлөн зарлаж байсан тохиолдол үүнээс өмнө ч байсан л гэдэг юм билээ. Гэхдээ ингэж илэрхийгээр, олон түмний нүдэн дээр, нийслэлийнхээ төв талбай дээр, тийм бөх зүрхтэйгээр, систем солих хэмжээний бараг бүтэшгүй гэмээр шаардлага тавьж, амь насаараа дэнчин хийж улс төрийн өлсгөлөн зарлана гэдэг тухайн үедээ нүд бүлтийлгэж чих дэлдийлгэсэн үйл явдал байсан юм. Read the rest of this entry »

Posted in 1990 он | Tagged: | 7 Comments »